Από την Αρκαδία στην Ανδαλουσία

Δημοσιεύτηκε στην ισπανική εφημερίδα El Mundo στις 28/5/2012

http://elcomentario.tv/reggio/la-enfermedad-de-europa-de-christoforos-kasdaglis-en-el-mundo/18/06/2012/

Ισπανία-Ελλάδα, 2012. Δεν πρόκειται για αγώνα του Euro – δυστυχώς. Δυο χώρες με διαφορετική παράδοση και Ιστορία, αλλά και με κοινή, κοινότατη μοντέρνα μοίρα. Εμφύλιος, δικτατορία, ταυτόχρονη ένταξη στο ευρωπαϊκό σπίτι.

Θαυμάζω την Ισπανία για τον πολιτισμό της, για το δυναμισμό και την εξωστρέφειά της – γιατί όχι, και για τα αθλητικά της επιτεύγματα. Ξαναδιαβάζω τον «Πολωνό Ιππέα» του αγαπημένου συγγραφέα Αντόνιο Μουνιόθ Μολίνα και επιστρέφω σ’ εκείνο το ανδαλουσιάνικο χωριό με τις παραδοσιακές καλλιέργειες των λιόδεντρων – το δικό μου χωριό πες. Φυσικά, υπάρχουν και τεράστιες διαφορές. Ο μακροπερίοδος λόγος του Μολίνα σε αντίστιξη με τον δικό μου κοφτό λόγο.

Η Ισπανία μού ανοίγει τα μάτια: Μέσα στη δίνη της κρίσης, σε μια κατάσταση βαθιάς αυτοκριτικής που επέρχεται μονάχα όταν κοιτάζεις κατάματα την άβυσσο, πιστέψαμε προς στιγμήν ότι για όλα φταίγαμε εμείς και η κακή μας τριτοκοσμική μοίρα. Τα συλλογικά ελαττώματα των Ελλήνων, το μπόλιασμα της Ανατολής, κάτι στο DNA μας που δεν μας επέτρεψε να προσαρμοστούμε στις ευρωπαϊκές δομές και να προκόψουμε. Ύστερα, κοιτάζοντας γύρω μας στην ευρωπαϊκή περιφέρεια, αντικρίσαμε την Ιρλανδία και την Πορτογαλία να υποφέρουν κι εκείνοι. «Άλλη αρρώστια εκείνοι κι άλλη εσείς» μας είπαν οι χαρτογιακάδες – και προς στιγμήν τους πιστέψαμε. Αλλά ύστερα διακρίναμε από πίσω να προσέρχονται στο ίδιο κλαμπ οι κραταιές Ισπανία και Ιταλία. Η Πουέρτα ντελ Σολ έστειλε φωτεινά σινιάλα στην Πλατεία Συντάγματος και η κρίση, η ύφεση, η ανεργία και η λιτότητα -αλλά κυρίως η άρνησή τους, ο δρόμος μιας αντίστασης κοινής- φωτίστηκαν διαφορετικά.

Μας αποκάλεσαν PIGS, που στα αγγλικά σημαίνει γουρούνια. Αλλά αργότερα μας είπαν PIIGS, που δεν βγάζει νόημα σε καμία άλλη γλώσσα εκτός από την προκρούστεια διάλεκτο  των διεθνών αγορών. Και τότε, αρχίσαμε να πιάνουμε το νόημα. Ναι, είναι μια αρρώστια που χτυπάει με διαφορετικό τρόπο τον κάθε εθνικό οργανισμό. Αλλουνού  προσβάλλει το νευρικό σύστημα, άλλου τα νεφρά ή το κεφάλι κι αλλουνού κατευθείαν την καρδιά. Ναι, είναι μια αρρώστια με διαφορετικά συμπτώματα – αλλού πυρετός, αλλού δύσπνοια που φτάνει στα όρια της ασφυξίας, αλλού υποδόριες φθορές και αλλού δυσπλασίες ορατές διά γυμνού οφθαλού. Οι αιτίες όμως είναι κοινές και το μικρόβιο ένα. Είτε το περιγράψεις με μακροπερίοδο λόγο, με απανωτούς συνειρμούς και με καλολογικά στοιχεία, με τον τρόπο του Μολίνα, με αλλεπάλληλες κυματοειδείς προσεγγίσεις όπως η αλμυρή επιφάνεια της Μεσογείου, με σταθερές αφηγηματικές ροές όπως τα γλυκά νερά του Γουαδαλκιβίρ, με καταμέτωπα φωτογραφικά ενσταντανέ ή με λεπτούς υπαινικτικούς χειρισμούς. Είτε πάλι το καταγράψεις ξερά και χειρουργικά, με τον δικό μου λιτό και ατάλαντο τρόπο που θυμίζει κάθετο ήλιο σε νησί των Κυκλάδων.

Θα μπορούσες την ασθένεια να την αποκαλέσεις «δολαρίαση». Αλλά θα επρόκειτο για άλλη μία φτηνή θεωρία συνωμοσίας – φτηνή όπως το δολάριο. Θα μπορούσες πάλι να την ονομάσεις «ευρήτιδα». Αλλά τότε θα έπεφτες στην ίδια πλάνη με τους μεγαλογιατρούς του Βερολίνου, του Άμστερνταμ και της Βιέννης. Που εκλαμβάνουν το σύμπτωμα ως ασθένεια και χορηγούν στον ασθενή λάθος φάρμακο, λύνοντας έτσι τους ασκούς του Αιόλου και αναζωπυρώνοντας την ασθένεια σε εκθετική κλίμακα. Θα μπορούσες ορθότερα να την ονομάσεις ευρωστερητικό σύνδρομο. Όχι τόσο γιατί μας λείπουν τα ευρώ όσο γιατί μας λείπει… Ευρώπη. Και λέγοντας Ευρώπη δεν εννοώ τους γραφειοκράτες των Βρυξελλών και  τους λομπίστες του Στρασβούργου, ούτε τους καρχαρίες του χρηματοπιστωτικού  συστήματος και των hedge funds. Για το ευρωπαϊκό κεκτημένο ο λόγος, τουτέστιν την  αλληλεγγύη, το κοινωνικό κράτος, την παιδεία, το φερ πλέι, τον πλουραλισμό, τον κοινό πολιτικό πολιτισμό.

Και πού ’σαστε, αγαπητοί φίλοι, τώρα που γνωριστήκαμε καλύτερα, ειδοποιήστε, σας παρακαλώ, τον Δον Αντόνιο Μουνιόθ Μολίνα ότι ο δευτερεύον ήρωας του μυθιστορήματός του, ο ταπεινός φωτογράφος Ραμίρο Ρετρατίστα που τον άφησε  χαμένο κάπου στη Μαδρίτη, ζει σε βαθιά γεράματα σε κάποια κωμόπολη της Αρκαδίας…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s