Να ξεμπερδεύουμε με τους ήρωες

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες είθισται οι δημοσιογράφοι να γράφουν για το Πολυτεχνείο. Για τα θύματα, για το τανκ που γκρέμισε την πύλη, για τη θηριωδία της χούντας και για την αυταπάρνηση των φοιτητών, «Εδώ Πολυτεχνείο, σας μιλάει ο σταθμός των ελεύθερων αγωνιζόμενων φοιτητών των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων». Για τον Ιωαννίδη που καραδοκούσε πίσω απ’ τις κουίντες και για την Κύπρο που έμελλε να θυσιαστεί, για το σφαγείο της Μπουμπουλίνας και για το ΕΑΤ-ΕΣΑ.

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες καλούμαι κι εγώ να γράψω κάτι και πάντα το αποφεύγω – όλο αυτό έχει προ πολλού καταντήσει ένα κλισέ, κάτι σαν μνημόσυνο, σαν φτηνή σχολική γιορτή για την επανάσταση του ’21, σαν θρήνος γι’ αυτό που ήμασταν και γι’ αυτό που έχουμε γίνει. Και δεν εννοώ τόσο την πολιτική όσο τα χρόνια που πέρασαν – και την ηλικία.

Φέτος όμως δεν γίνεται να μη γράψω, είναι η ύβρις των ναζιστών, κι είναι ακόμα όλη αυτή η παραφιλολογία για τη μεταπολίτευση, που ενοχοποιείται για όλα τα στραβά.

Η γενιά του Πολυτεχνείου, σου λέει, φταίει για όλα. Δεν ανήκω σ’ αυτή τη γενιά, ανήκω στην αμέσως επόμενη, τη λανθάνουσα, γι’ αυτό και μπορώ να μιλήσω απροκατάληπτα. Έρχομαι, λοιπόν, τριάντα εννέα χρόνια μετά, κι έχοντας ζήσει με κομμένη την ανάσα την εξέγερση κι όλα όσα επακολούθησαν μέχρι σήμερα, μπορώ πλέον να πω με βεβαιότητα ότι δεν έφταιξαν οι ήρωες του Πολυτεχνείου που αποδείχτηκαν αργότερα κατώτεροι των περιστάσεων και πρωταγωνίστησαν αρνητικά στη διαμόρφωση του μεταπολιτευτικού σκηνικού – ως υπουργοί, ως βουλευτές, ως διαμορφωτές της κοινής γνώμης.

Ποτέ δεν φταίνε οι ήρωες επειδή είναι άνθρωποι κι αυτοί, και λυγίζουν κάτω από τις περιστάσεις της καθημερινότητας ενώ έχουν δοκιμαστεί στη φωτιά της μάχης. (Είναι γνωστό άλλωστε ότι σπανίως οι μεγάλοι παίκτες γίνονται και καλοί προπονητές, το ίδιο είναι, όσο κι αν το παράδειγμα μοιάζει ξεκάρφωτο.)

Οι κοινωνίες και τα πολιτικά συστήματα φταίνε, που βασίζονται σε προσωπικότητες, σε ατομικά πρότυπα και σε αναγνωρίσιμες περσόνες για να οργανωθούν γύρω απ’ αυτά, ερήμην της συλλογικότητας και της δημιουργικής σκέψης. Φταίνε οι κομματικοί μηχανισμοί και τα μίντια, που αντί να αναζητήσουν ιδέες και λύσεις για τα προβλήματα προτείνουν μεσσίες για την παράκαμψή τους. Φταίμε κι εμείς οι ίδιοι, οι πολίτες, που αντί να αναλάβουμε τις ευθύνες και τα ρίσκα μας, προτιμάμε να βρίσκουμε πάντα κάποιον «ηγέτη», κάποιον «χαρισματικό» να του αναθέσουμε εν λευκώ τις τύχες μας, κι αν χρειαστεί να τον μετατρέψουμε αργότερα σε αποδιοπομπαίο τράγο.

Αλλά αυτά παθαίνει όποιος προτιμά να ζει με τις αναμνήσεις του και να καταναλώνει παρωχημένα μεγαλεία, αντί να σκέφτεται και να δρα συλλογικά για το μέλλον.

Κι ούτε η μεταπολίτευση φταίει στο βαθμό που την ενοχοποιούν τα μίντια και οι δεκαρολόγοι της πολιτικής σκηνής. Όποιος ρίχνει το ανάθεμα στη μεταπολίτευση απλώς αποσιωπά το χάλι της δικτατορίας, κι ακόμα πιο πίσω τις αυταρχικές και ξεπουλημένες μεταπολεμικές κυβερνήσεις, τις ίντριγκες του παλατιού, τη διαφθορά του σχεδίου Μάρσαλ, τη Γιάλτα, τη Βάρκιζα και τον Εμφύλιο. Τη Μακρόνησο, τη Γυάρο και τον Άη Στράτη. Τη στρεβλή ανάπτυξη, την αντιπαροχή, το ρουσφέτι, τις δηλώσεις μετανοίας, τους προβοκάτορες και τους χαφιέδες της δεκαετίας του ’60, τους μαυραγορίτες και τους ταγματασφαλίτες της Κατοχής.

Ας μην ξαφνιαζόμαστε που οι ναζιστές σηκώνουν κεφάλι – τους αθωώνουμε χρόνια τώρα, με έργα και παραλείψεις. Τους διέσωσε το κράτος για να κάνει τη δουλειά του, τους περιέθαλψε και τους εξέθρεψε για να τους χρησιμοποιήσει. Κι έπειτα, όταν θέλησε να κρύψει την τριτοκοσμική μας μιζέρια και να μας επιτρέψει να γίνουμε Ευρωπαίοι, τους πέταξε στην άκρη γιατί χάλαγαν τη βιτρίνα. Δεν τους ξερίζωσε όμως…

Advertisements

10 responses to “Να ξεμπερδεύουμε με τους ήρωες

  1. Αχ! Χριστόφορε… Μια σπίθα απόσταση από τότε στο λεωφορείο έως τούτη τη στιγμή που βουρκώνω με τα γραπτά σου… Πόσο δίκιο έχεις… Και πόσο έξω πέσαμε ως γενιά… Πάντα θα σε διαβάζω και πάντα θα θυμάμαι το αστείρευτο χιούμορ το δικό σου και του Σωκράτη στην γαλαρία… Νάσαι πάντα καλά!
    Τζαννής Χαλκούσης

  2. Συμφωνώ απόλυτα σε αυτά που λες ότι φταίνε. «Οι κοινωνίες και τα πολιτικά συστήματα … αποδιοπομπαίο τράγο». Επίσης δεν είναι το μείζον, η παρακάτω σημείωσή μου. Το μείζον είναι η ουσία του άρθρου και οι επισημάνσεις σου για τα στρεβλά του πολιτικού συστήματος και η ίασή τους. Αυτό είναι το κρίσιμο θέμα που πρέπει να ασχοληθεί η κοινωνία σήμερα.

    Όμως, για να ιστολογήσουμε και λίγο, φταίνε και «οι ήρωες του Πολυτεχνείου που αποδείχτηκαν αργότερα κατώτεροι των περιστάσεων και πρωταγωνίστησαν αρνητικά στη διαμόρφωση του μεταπολιτευτικού σκηνικού – ως υπουργοί, ως βουλευτές, ως διαμορφωτές της κοινής γνώμης». Όπως φταίνει και οι μεγάλοι παίκτες που, κατά κανόνα, δεν είναι μεγάλοι προπονητές αλλά επιμένουν…(Ζάετς ας πούμε, ως κοντινό παράδειγμα).

    Και φταίνε γιατί συνέβαλαν ενεργά στο γιγάντωμα των συστημάτων των ατομικών προτύπων, στην ανάπτυξη του νοσηρού φαινομένου της ιδιώτευσης των πολιτών και της ύπαρξης της λούπας – λούμπας «μεσσιών – σωτήρων – αποδιοπομπαίων τράγων». Αν προσπαθούσαν να το πολεμήσουν, δεν τα κατάφερναν και αποχωρούσαν δεν θα έφταιγαν. Επειδή όμως οι περισσότεροι αφομοιώθηκαν, εξαργύρωσαν την αναγνωρισιμότητά τους και υπηρέτησαν πιστά αυτό το σύστημα, φταίνε και φταίνε και πολύ. Ίσως περισσότερο και από αυτούς που ποτέ δεν υπήρξαν αγωνιστές και συνυπηρέτησαν το ίδιο σύστημα.

    Δεν φταίνε μόνο αυτοί ή φταίνε λιγότερο από άλλα, ναι. Αλλά το «δεν φταίνε» δεν παίζει. Η προϋπηρεσία τους στη φωτιά της μάχης είναι επιβαρυντικό στοιχείο και όχι ελαφρυντικό…

  3. Παράθεμα: να ξεμπερδεύουμε με τους ήρωες | Η πυξίδα

  4. Παράθεμα: να ξεμπερδεύουμε με τους ήρωες « risinggalaxy

  5. Παράθεμα: Να ξεμπερδεύουμε με τους ήρωες « Paganeli

  6. Χριστόφορε,
    εγώ που είμαι της προηγούμενης «γεννιάς» του 15% και του 1-1-4, αλλά και απόφοιτος του ΕΜΠ το 1963, κράτησα την εξής στάση ως προς το «Πολυτεχνείο»: Δεν περπάτησα ποτέ κάτω από κομματικό πανώ, παρότι, έχω συγκεκριμένη κομματική ένταξη και δραστηριότητα, όποτε μου το …επέτρεπαν οι «αππάρατσικ»…
    Ως συμφωνία πάντως με τα γραφόμενά σου, εμπλουτισμένα με την θέση του Α.Ζ., θέλω να αφιερώσω σε όλους (μας):
    1. Το πρώτο (1897) ποίημα του Καβάφη: «ΤΕΙΧΗ».
    2. Το 48ο (1911) ποίημά του: «ΜΑΡΤΙΑΙ ΕΙΔΟΙ».
    3. Τη θεωρία του χάους, την οποία προφανώς δεν ήξερε ο μεγάλος αλεξανδρινός αλλά την σημείωσε όμως …κατακέφαλα με τα παραπάνω ποιήματά του.
    4. Το ρηθέν παρά του …τάδε προφήτου λέγοντος: «Προσοχή στη λεπτομέρεια! Εκεί κρύβεται ο διάολος».

    Όταν π.χ. το 1975 ο «χαρισματικός» έβαζε τους 9 της ΠΑΣΠ να διαγράψουν από το Διοικητικό της Συμβούλιο τους υπόλοιπους …16, διότι είχαν το «θράσος» να βγάλουν κείμενο που κριτίκαρε (ελαφρότατα…) τις αρχηγικές τάσεις του προέδρου, έπρεπε να καταλάβουν τα ενταγμένα στο ΠΑΣΟΚ (και μετέπειτα «ηχηρά») ονόματα της γενιάς του Πολυτεχνείου, ότι και στραβό ήταν το κλήμα και το έτρωγε ο γάϊδαρος…
    Κι ακόμα:
    Όταν τον ίδιο χρόνο ο Καραμανλής «θέσπισε» το «στιγμιαίο», ως χαρακτηρισμό του εγκλήματος της χούντας, και έτσι δικάστηκαν μόνον οι πρωταίτιοι της κατάλυσης της -κατά φενακιστική έννοια- «δημοκρατίας», που είχαμε πριν το πραξικόπημα, ως πραξικοπηματίες, και όχι και οι πάμπολλοι ΛΥΜΕΩΝΕΣ του δημόσιου κορβανά, ως κανονικοί λήσταρχοι και κλέφτες, τότε χάθηκε το «παιχνίδι».
    Χάθηκε το παιχνίδι να γίνει πλατιά γνωστό και αισθητό ότι κάθε «κλειστό» σύστημα, κάθε ανεξέλεγκτη διακυβέρνηση δημιουργεί διαφθορά.
    Ούτε ο Καραμανλής, ούτε ο Παπανδρέου αργότερα, είχαν σκοπό να λειτουγήσουν μέσα σε μιά ανοιχτή, ελεγχόμενη από το λαό διακυβέρνηση…
    Αυτός έφτανε να τους ψηφίζει κάθε τέσσερα χρόνια και …πολύ του πάει…

    Αυτά εξηγούν και μέρος της θρασύτητας των …εγέρθητων, που εδράζεται σε αρκετά διαδεδομένη δυστυχώς αντίληψη ότι η δικτατορία ήταν έντιμη…

    Το «μυστικό» είναι κατά τη γνώμη μου το εξής:
    Φωτίστηκε πολύ (και καλώς) η πλευρά της ανελευθερίας, των βασανισμών και των άλλων εγκλημάτων της χούντας κατά των προσώπων και καθόλου η πλευρά της ρεμούλας, όπου το …»μπαλόσημο» ήταν το μικρότερο σύμπτωμα. Υπήρξαν και άλλα -πολλά άλλα!- πολύ χειρότερα εγκλήματα κατά της κοινωνίας ως σύνολο αλλά δεν τούς δόθηκε καμμιά ιδιαίτερη σημασία. Ούτε από την «Αριστερά».

    Τα περί ανελευθερίας καλά ηχούσαν στα αυτιά, λίγων σχετικά, αλλά ήταν -και είναι!- αδιάφορα για τους πολλούς, που δεν είχαν ούτε πιό πριν βιώσει κάποιου είδους δημοκρατία ή ελευθερία… Γενιές πριν.
    Με τους χουνταίους απλώς είδαν αλλαγή των δυναστών τους.

    Μέχρι κι ο Σπύρος ο Παπαδόπουλος την είπε τις προάλλες την πατάτα του: Ότι «δεν έχει τι να πεί» σε όσους του λένε ότι «ήταν καλά επί χούντας»…

    Θύμωσα πολύ και ετοιμάζω σχετικό άρθρο, διότι εγώ έχω τί να απαντήσω…
    Την άλλη βδομάδα θα το τελειώσω μάλλον. Στο μπλογκ μου nalambis.blogspot.gr

    Συγνώμην για την μακρηγορία.
    = = = = = = = = = = = = = = = = = =
    Υ.Γ.
    Για όσους δεν μέ ξέρουν: Εργολαβίες Δημοσίων Έργων ξεκινήσαμε να κάνουμε με τον αδερφό μου από το 1965 και επί χούντας συνεχίσαμε καλά, ως εργολάβοι. Χωρίς δωροδοκίες όμως… Γιαυτό ξέρω πολύ καλά τί ρεμούλα γίνονταν τότε…
    Ωχριούν τα …κεκλιμένα υποβρύχια του Άκη…
    Π.χ. οι επίστρατοι του Ιουλίου 1974 …μυριάδες φορές ανοίξαμε κιβώτια όπλων και μέσα βρίσκαμε πέτρες…
    Προφανώς η χούντα είχε κανονίσει να πολεμήσουμε τους εχθρούς του έθνους με μέσα της παλαιολιθικής εποχής…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s