Ούτε άδολη ούτε… δόλια

a9c6ac0a-09e8-4cf6-81f3-033497e94794.jpgΚαλό είναι να το ξεκαθαρίσουμε από την αρχή: Αν η κυβέρνηση είχε αλλάξει τον εκλογικό νόμο από την πρώτη θητεία της, έστω και με 151 ψήφους, οι επόμενες εκλογές θα γίνονταν με απλή αναλογική και δεν θα έτρεχαν τώρα -μάλλον επί ματαίω- να κυνηγάνε τις 200 ψήφους.

 

Αυτά για να θυμόμαστε πού οδηγούν οι τακτικισμοί σε σημαντικά ζητήματα.

Κατά κάποιον τρόπο το παραδέχτηκε τις προάλλες ο υπουργός Επικρατείας Νίκος Παππάς: «Αποτυχία θα ήταν να κυβερνάμε και να μην τηρήσουμε τη δέσμευση που μας ακολουθεί εδώ και δεκαετίες για απλή αναλογική» (συνέντευξη στην Εφημερίδα τω Συντακτών, 2.7.2016). Προφανώς δεν εννοούσε την πρώτη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Ωστόσο, ταιριάζει γάντι…

Υπάρχουν όμως και άλλα κρυμμένα μυστικά (και ντοκουμέντα) στα τέσσερα μόλις άρθρα του προτεινόμενου νομοσχεδίου, που είναι επί της ουσίας τα εξής δύο:

  1. Ηλικία κτήσης δικαιώματος εκλέγειν (ψήφος στα 17).

Περιορίζομαι σε μια ουσιώδη παρατήρηση: Η πρόταση αυτή διατυπώνεται για πρώτη φορά! Δεν μπόρεσα να την εντοπίσω σε καμία απόφαση συνεδρίου ή άλλου οργάνου του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν υπάρχει στο προεκλογικό πρόγραμμα του περασμένου Σεπτεμβρίου. Δεν διατυπώνεται στο πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης, ούτε στο «Θεσσαλονίκη plus». Δεν έχει παρατηρηθεί κανένα κίνημα από τα κάτω μ’ αυτό το αίτημα, κατ’ αναλογία με τις αντίστοιχες κινητοποιήσεις της δεκαετίας του ’70 για την ψήφο στα 18.

  1. Καθιέρωση της αναλογικής εκπροσώπησης των κομμάτων

Πολύ σωστά ο συντάκτης του νομοσχεδίου δεν μιλάει για «καθιέρωση της απλής και άδολης αναλογικής». Η κατάργηση του μπόνους των 50 εδρών αποτελεί ασφαλώς σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά η διατήρηση του ορίου του 3% αναμφιβόλως συντηρεί μια σημαντική νόθευση.

Πάντως, είναι νωπή η δέσμευση του ΣΥΡΙΖΑ από το τελευταίο προεκλογικό του πρόγραμμα (Σεπτέμβριος 2015): «Σύστημα απλής αναλογικής καθιερώνεται συνταγματικά ως πάγιο εκλογικό σύστημα όλων των εκλογικών αναμετρήσεων (Βουλή, Ευρωβουλή, Αυτοδιοίκηση). Για τις Βουλευτικές Εκλογές το σύστημα απλής αναλογικής εφαρμόζεται σε κατά το δυνατόν πιο ισόρροπες πληθυσμιακά εκλογικές περιφέρειες. Καταργείται το εκλογικό όριο (σήμερα είναι 3%) για την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση ενός κόμματος».

Η άποψη της ΝΔ ότι η τροποποίηση του εκλογικού νόμου είναι οπερέτα δεν έχει αιτιολογική βάση. Η κυβέρνηση προτείνει αλλαγή του εκλογικού συστήματος σε ανύποπτη στιγμή, ενώ δεν έχει κλείσει ακόμα ούτε ένα χρόνο θητείας. Το σύστημα που προτείνει κινείται προς την κατεύθυνση των προεκλογικών της δεσμεύσεων και εξασφαλίζει όχι ευκαταφρόνητη συναίνεση από άλλα κόμματα. Δεν πρόκειται για οπερέτα, τουλάχιστον όχι περισσότερο από την προηγούμενη αλλαγή του εκλογικού συστήματος η οποία, ας μην ξεχνιόμαστε, έγινε επί Νέας Δημοκρατίας το 2008, με νομοθετική πρωτοβουλία του σημερινού προέδρου της Δημοκρατίας, χωρίς και τότε να εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες 200 ψήφοι.

Τι ΔΕΝ περιλαμβάνει το νομοσχέδιο

Είναι χρήσιμο να καταγραφεί ότι εκτός από την κατάργηση του πλαφόν του 3%, η κυβέρνηση απέφυγε να συμπεριλάβει στις προτάσεις της τουλάχιστον τρία άλλα σημαντικά θέματα:

-Το ένα είναι η κατάτμηση των μεγάλων εκλογικών περιφερειών, στην οποία συμφωνούν σχεδόν όλα τα κόμματα, με στόχο τον εξορθολογισμό της εκπροσώπησης σε περιφέρειες όπως οι Β’ Αθήνας (44 έδρες), Α’ Θεσσαλονίκης (16 έδρες), Υπόλοιπο Αττικής (15 έδρες), Α’ Αθηνών (14 έδρες) και Β’ Θεσσαλονίκης (9 έδρες). Οι μεγάλες εκλογικές περιφέρειες  οδηγούν σε υπερδιόγκωση των προεκλογικών δαπανών των αντίστοιχων υποψηφίων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Μοναδικός λόγος γι’ αυτή την παράλειψη είναι, και ο καθένας μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του, η διαφωνία του Βασίλη Λεβέντη.

-Το δεύτερο είναι η καθιέρωση της ψήφου για τους απόδημους Έλληνες. Μια ρύθμιση που, παρά την προφανή συναισθηματική -και δημαγωγική- αξία της, είναι άκρως αμφιλεγόμενη, καθώς θα καθιστούσε ρυθμιστές του πολιτικού παιχνιδιού ψηφοφόρους που δεν μετέχουν των προβλημάτων που οι εκάστοτε εκλογές καλούνται να αντιμετωπίσουν.

-Το τρίτο αφορά την κατάργηση του σταυρού προτίμησης και την αντικατάστασή του με τον θεσμό της λίστας. Ο σταυρός προτίμησης αποτελεί αναμφιβόλως ιδανικό εργαλείο προαγωγής των πελατειακών σχέσεων. Φυσικά και η λίστα έχει τις παρενέργειές της, καθώς ενισχύει υπέρμετρα την κυριαρχία των πολιτικών αρχηγών εντός των κομμάτων τους. Είναι άγνωστο για ποιο λόγο εγκαταλείφθηκε η αρχική πρόθεση της κυβέρνησης να καταργήσει τον σταυρό προτίμησης.

Θα άξιζε πάντως να ληφθεί σοβαρά υπόψη άλλη πρόταση για την περιστολή των παρενεργειών του σταυρού προτίμησης: η απαγόρευση διανομής (σταυρωμένων) ψηφοδελτίων από τα κόμματα. Μια σημαντική μεταρρύθμιση που θα ανέτρεπε το παιχνίδι των πελατειακών σχέσεων σε τοπικό επίπεδο και θα έβαζε τέλος στο ραγιαδισμό και την υποτίμηση της προσωπικότητας των ψηφοφόρων.

Σημείωση: Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην Εποχή της 10ης Ιουλίου 2016.

Advertisements

One response to “Ούτε άδολη ούτε… δόλια

  1. Διαφωνώ κάθετα με την ψήφο στους απόδημους. Θα αποδειχτεί ο αςκός του Αιόλου και το κουτί της Πανδώρας, χωρίς τη Ελπίδα στο τέλος. Αλλά μέσα σε όλα τα άλλα στραβά κι ανάποδα που συμβαίνουν, γιατί να μη συμβεί και αυτό;;; Πάντως, αν γίνει, αμφιβάλλω πως θα ωφελήσει το Σύριζα.
    Αν απο εκεί περιμένουν, είναι βαθιά νυχτωμένοι!

    Ρ.

    Sent from my i-Phone

    >

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s